تبلیغات
ولایت مدار - روش معاشرت با مردم از نظر حضرت علی (ع)
سه شنبه 27 فروردین 1392  11:24 ق.ظ

قبل از پرداختن به پاسخ اصلی لازم است به این نکته اشاره شود که: اسلام دین صفا و صمیمیت، برادری و محبت و سازندگی است. آموزههایش صلح، سلامت فردی و اجتماعی، امنیت، نشاط و عدالت را به نمایش میگذارد و آداب اجتماعیاش کرامت انسانها و محبت و اخلاص را. امیرمومنان علی -علیه السلام- با استفاده از همین آموزههای رهایی بخش و سازندة الهی آداب معاشرت با مردم را در رفتار و کلمات ارزشمند خود بیان نموده است. گرچه نمیتوان همه اصول و روشهای معاشرت از نظر آن حضرت را در این نوشتار بیان کرد اما محوریترین روشها و آداب معاشرت با مردم از نظر حضرت علی -علیه السلام- عبارتند از:

1ـ رابطه دوستانه و حاکی از صمیمیتیکی از مسائل مهم در زندگی برقراری پیوند دوستی و صمیمیت با دیگران است. در اسلام روابط اجتماعی برپایة دوستی بنا شده است لذا حضرت علی -علیه السلام- سفارش نموده است که: دوستان خود را زیاد یاد کنیدکه آنان در دنیا یار و یاور شما و در آخرت شفاعت خواه شما هستند.(1) و یا در جای دیگر خطاب به مالک اشتر میفرماید: قلب خویش را از مهر مردم و دوستی و لطف آنان سرشار کن: هرگز مبادا که درندة خون آشام باشی که خوردن مردم را غنیمت بشماری، چرا که مردم دو گروهاند: یا برادران دینی توی‌اند یا در آفرینش همانند توی‌اند.(2) از این دو روایت و دها روایت دیگر از علی -علیه السلام- و نیز سیرة عملی آن حضرت استفاده میشود که اصل نخست در معاشرت با مردم دوستی و اظهار علاقه به دیگران است. امامان معصوم -علیهم السلام- برای استحکام بخشیدن به روابط اجتماعی و مردم دوستی دستور دادهاند نسبت به دیگران اظهار محبت کنیم و از علاقة باطنی که به آنان داریم پرده برداریم. امام صادق -علیه السلام- میفرماید: آنگاه که به یکی از برادران دینی علاقمند شدی، علاقه و دوستیات را به او بیان کن.(3) مردم دوستی از نظر اسلام یکی از جلوههای خدا دوستی است. یکی از نتایج طبیعی مردم دوستی این است که دیگران نیز انسان را دوست میدارند.

2ـ خوشرفتاری و حُسن معاشرتخوش اخلاقی و برخورد شایسته یکی دیگر از اصول معاشرت با دیگران است که معصومان -علیهم السلام- و از جمله علی -علیه السلام- از آن به حُسن خلق تعبیر کردهاند. و در برخورد با دیگران رعایت آن را سفارش نمودهاند. در روایتی از آن حضرت آمده است: هیچ آسایش و لذتی گواراتر از حُسن خلق نیست.(4) از نظر مولا خوش رفتاری و حسن معاشرت با دیگران، بهترین نعمت(5) راه سالم ماندن در دنیا،(6) نشانة فروتنی،(7) وسیله عزت و سرافرازی(8) و راه نفوذ در دلها(9) است، آنچه بیان شد، برخی آثار و فواید حسن خلق بود که در کلمات ارزشمند حضرت علی -علیه السلام- به آن اشاره شده است، اما نکتهای که لازم است یادآوری شود اینکه حُسن خلق چیست؟ در صورتی میتوانیم در رفتار و برخوردهای خود با دیگران با حسن خلق رفتار کنیم که اول معنا و نشانههای حسن خلق را خوب بشناسیم، روایت شده است که شخصی از امام صادق -علیه السلام- در مورد نشانههای حسن خلق پرسید، امام برای خوش اخلاقی سه نشانه ذکر فرمودند: حسن خلق آن است که با مردم با فروتنی برخورد کنی، سخنت پاکیزه باشد و با برادر دینی خود با گشاده رویی ملاقات کنی(10) خداوند نیز در قرآن میفرماید: با مردم با سخن خوش سخن بگویید.(11) ظاهر آیه دلالت دارد که مسلمانان باید با همة انسانها اعم از کافر و مسلمان با عفّت و کلام به نیکی سخن بگویند. بعضی گفتهاند آیاتی که بر واجب بودن ناسزا بر کفار و جنگ با آنان دلالت میکنند این آیه را نسخ کرده با تخصیص زده است.(12)

3ـ صدق و راستییکی دیگر از روشهای معاشرت با مردم از نظر حضرت علی -علیه السلام- رعایت صداقت و راستی است. در این خصوص حضرت علی -علیه السلام- میفرمایند: صداقت و راستی محکمترین پایة ایمان است.(13) همچنان در جای دیگر فرموده است: راستترین سخن آن است که زبان حال به آن گویا باشد.(14) یعنی باید در منش و رفتار و نحوة برخورد و معاشرت صداقت خویش را نشان دهیم. روابط انسان با دیگران اگر مبتنی بر صداقت و راستی نباشد قهراً رابطة ثمربخش و مفید و پایدار نخواهد بود.

4ـ وفاداریوفاداری یکی دیگر از اصول نظام معاشرتی اسلام است که حضرت علی -علیه السلام- دربارة آن میفرمایند: چه زشت است بریدن بعد از پیوستن و بیوفایی بعد از پیوند برادری و دشمنی بعد از دوستی.(15) و همچنان در کلمات گهربار آن حضرت آمده است که: وفای به عهد از نشانههای افراد متدین است.(16)

5ـ ادب و رعایت احترام به دیگراناحترام به شئون مردم و حفظ حریم و شخصیت دیگران نیز یکی دیگر از اصول معاشرتی اسلام است که در این خصوص روایات زیادی از حضرت علی -علیه السلام- رسیده است و در این جا به برخی از آنها اشاره میکنیم.
حضرت جایگاه «ادب» را بالاتر از جایگاه «عقل» دانسته است و میفرماید: هر چیزی محتاج عقل است و عقل محتاج ادب.(17) همچنان میفرماید: ادب بهترین خصلت است.(18) اما اینکه حقیقت ادب چیست و چگونه میتوان ادب را رعایت کرد، حضرت فرموده است: برترین ادب آن است که انسان از حدود خود خارج نشود و از قدر و شأن خویش تجاوز نکند.(19) یعنی هم در برابر خدا و هم در برابر دیگران خود را برتر از آنچه هست جلوه ندهد بلکه تواضع و فروتنی و اخلاص را در معاشرت با دیگران به نمایش بگذارد.

6ـ رعایت انصافیکی دیگر از اصول اخلاقی که در معاشرت با مردم باید رعایت شود، انصاف است. انصاف در روابط اجتماعی به معنای نصف کردن سود و زیان را میان خود و دیگران میباشد. انصاف از روح گذشت و احترام دیگران ناشی میشود و شخص منصف کسی است که برای دیگران حقوق عادلانه قایل باشد. حضرت علی -علیه السلام- دربارة انصاف فرمود: هر کس با مردم به انصاف رفتار کند، خداوند به عزتش بیفزاید.(20) حضرت علی -علیه السلام- در فرمانش به مالک اشتر نوشت: نسبت به خدا و بندگانش انصاف را از دست مده و نسبت به اطرافیان و خانواده و زیردستان انصاف داشته باش، که اگر انصاف را پیشة خود نسازی ستم کردهای و کسی که به بندگان خدا ستم کند، خدا دشمن او است.(21) از این روایت، اهمیت انصاف در روابط بین فردی، به خوبی روشن میشود. انسان نسبت به اطرافیان و هم نسبت به زیردستان باید انصاف را رعایت کند.

7ـ عفو و گذشتروح گذشت از تقصیر دیگران و نادیده گرفتن خطاهای آنان، یکی دیگر از مکارم اخلاق و آداب معاشرت است. امیر مؤمنان در این خصوص میفرمایند: عفو و گذشت به هنگام قدرت، روش فرستادگان الهی و اهل تقوا است.(22) و عفو و گذشت حضرت علی -علیه السلام- در جنگ احزاب نسبت به عمروبن عبدود، معروف و ضرب المثل روزگار است.ما در جامعهای زندگی میکنیم که افراد آن درکهای متفاوت، اخلاق گوناگون، طبعها و مزاجهای متباین از همدیگر دارند، بنابراین چگونه میتوان در میان چنین انسانهایی بدون بدون صبر و روحیة گذشت زندگی کرد؟ کدام یک از ما عیبی نداریم و کدام یک از ما دوست نداریم عیب ما مورد گذشت قرار گیرد؟ کدام یک از ما دوست نداریم خدا او را ببخشد؟ پس باید مردم را ببخشیم، تا خدا ما را ببخشد. خداوند در قرآن میفرماید: باید بخشش کنید و لغرشهای دیگران را نادیده بگیرید آیا دوست نمیدارید خداوند شما را ببخشد؟(23)
آنچه بیان گردید، اصول معاشرت با مردم از نظر علی -علیه السلام- بود که در واقع برگرفته از اصول اخلاقی اسلام و آموزههای تربیت دینی است. در کلمات همة معصومین -علیهم السلام- اصول یاد شده مورد تأکید واقع شده است، روشهای دیگری نیز در این زمینه وجود دارد که این مختصر را مجال ذکر آنها نیست.

 


پاورقی:

1. شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه.
2. نهج البلاغه، نامة 53.
3. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول الکافی، ج 2، ص 644.
4. آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، ص 255، ح 5379.
5. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج 71، ص 345.
6. همان، ج 77، ص 209.
7. همان، ج 69، ص 404.
8. همان، ج 77، ص 268.
9. آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، ص 255.
10. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج 68، ص 398.
11. بقره:83.
12. فخر رازی، تفسیر کبیر، ج 3، ص 168.
13. غرر الحکم و درر الکلم، همان.
14. همان.
15. مجلسی، بحار الانوار، ج 7، ص 210.
16. قمی، عباس، سفینه البحار، ج 2، ص 675.
17. محمدی ریشهری، محمد، میزان الحکمه، ج 1، ص 69.
18. همان، ص 66.
19. همان، ص 73..
20. اصول کافی، ج 1، ص 87، ح 42.
21. نهج البلاغه صبحی صالحی، نامه 53.
22. سفینه البحار، ج 2، ص 207.
23. نور:22.


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
How do you get taller?
دوشنبه 16 مرداد 1396 07:08 ق.ظ
I'm not positive the place you're getting your info, but great topic.
I must spend a while finding out much more or figuring out more.
Thanks for excellent information I used to be in search of this information for my mission.
Can you stretch to get taller?
یکشنبه 8 مرداد 1396 12:32 ق.ظ
Please let me know if you're looking for a article writer for your blog.
You have some really great posts and I believe I would be a good asset.
If you ever want to take some of the load off, I'd absolutely
love to write some material for your blog in exchange
for a link back to mine. Please send me an e-mail if interested.
Cheers!
How do you treat Achilles tendonitis?
یکشنبه 8 مرداد 1396 12:20 ق.ظ
Hi my loved one! I want to say that this article is amazing,
great written and include almost all vital infos.
I would like to peer extra posts like this .
Foot Issues
شنبه 7 مرداد 1396 08:42 ب.ظ
whoah this weblog is excellent i love studying your
posts. Keep up the good work! You already know, a lot of persons
are looking around for this information, you can aid them greatly.
Can you grow taller with exercise?
شنبه 7 مرداد 1396 08:42 ب.ظ
Heya! I realize this is sort of off-topic however I needed to ask.
Does building a well-established blog such as yours take a large amount of work?
I am brand new to operating a blog however I do write in my diary on a daily basis.

I'd like to start a blog so I can easily share my personal experience and views online.
Please let me know if you have any ideas or tips for
brand new aspiring blog owners. Thankyou!
How can you get taller in a week?
شنبه 7 مرداد 1396 08:34 ب.ظ
I delight in, result in I discovered exactly what I was looking for.
You have ended my 4 day lengthy hunt! God Bless you man. Have a great day.
Bye
Foot Complaints
شنبه 7 مرداد 1396 08:30 ب.ظ
It's genuinely very difficult in this active life to listen news on Television, therefore I just use world wide web for that purpose, and take the newest information.
What makes you grow taller during puberty?
شنبه 7 مرداد 1396 08:20 ب.ظ
Hi, I think your site might be having browser compatibility issues.
When I look at your website in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it
has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, excellent blog!
How you can increase your height?
شنبه 7 مرداد 1396 07:37 ب.ظ
I was able to find good information from your
content.
Foot Problems
شنبه 7 مرداد 1396 12:39 ب.ظ
Appreciation to my father who informed me about this blog, this website is really
awesome.
How do you strengthen your Achilles tendon?
شنبه 7 مرداد 1396 11:34 ق.ظ
Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though
you relied on the video to make your point. You obviously
know what youre talking about, why throw away your intelligence on just posting videos to your weblog when you
could be giving us something informative to read?
Can you lose weight by doing yoga?
شنبه 7 مرداد 1396 11:20 ق.ظ
Very nice article, exactly what I needed.
How do you prevent Achilles tendonitis?
شنبه 7 مرداد 1396 11:20 ق.ظ
I'd like to thank you for the efforts you've put in writing this site.

I am hoping to see the same high-grade blog posts from you later on as well.

In truth, your creative writing abilities has encouraged me to get my
own site now ;)
What causes the heels of your feet to burn?
شنبه 7 مرداد 1396 11:16 ق.ظ
Why people still use to read news papers when in this technological world everything is existing on net?
Can Pilates make you look taller?
شنبه 7 مرداد 1396 08:46 ق.ظ
Yes! Finally someone writes about How do you
get Achilles tendonitis?.
foot pain burning
سه شنبه 13 تیر 1396 01:20 ق.ظ
Hi there, You've done an excellent job. I'll certainly digg it and in my view recommend to my friends.
I'm confident they will be benefited from this web site.
foot pain burning
سه شنبه 13 تیر 1396 01:17 ق.ظ
Hi there, You've done an excellent job. I'll certainly digg it and in my view recommend to my friends.
I'm confident they will be benefited from this web site.
foot pain end of day
یکشنبه 11 تیر 1396 12:45 ب.ظ
Thanks for finally talking about >ولایت مدار - روش معاشرت با مردم از نظر حضرت علی (ع) <Liked it!
foot pain after walking
چهارشنبه 31 خرداد 1396 04:15 ب.ظ
These are truly fantastic ideas in regarding blogging.
You have touched some pleasant points here.
Any way keep up wrinting.
std clinics near me
پنجشنبه 25 خرداد 1396 07:08 ب.ظ
core از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن
دلنشین ابتدا آیا واقعا نشستن کاملا با من پس
از برخی از زمان. جایی درون جملات شما قادر به من
مؤمن متاسفانه فقط برای کوتاه در حالی که.
من هنوز مشکل خود را با جهش در مفروضات و شما خواهد را
خوب به کمک پر کسانی که معافیت. که شما که می توانید انجام من
می بدون شک تا پایان تحت تاثیر قرار
داد.
shontaslinger.jimdo.com
سه شنبه 2 خرداد 1396 01:32 ب.ظ
Wow, fantastic weblog format! How lengthy have you ever been blogging
for? you made running a blog look easy. The overall look of your web site is fantastic,
let alone the content material!
http://successfulvagra48.jimdo.com/
یکشنبه 31 اردیبهشت 1396 10:55 ق.ظ
Hi there! Do you know if they make any plugins to safeguard
against hackers? I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on.
Any tips?
http://garzacczursnegy.jimdo.com/2015/08/18/hammer-toe-pain-when-running
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 01:33 ب.ظ
Hey just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the pictures
aren't loading correctly. I'm not sure why but I think its a linking issue.

I've tried it in two different web browsers and both show the same
outcome.
Ivanablish.wordpress.com
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1396 06:26 ب.ظ
I'm so happy to read this. This is the kind of manual that needs to be
given and not the random misinformation that's at the other blogs.

Appreciate your sharing this best doc.
http://bretteverroad.blog.fc2.com
یکشنبه 17 اردیبهشت 1396 07:17 ب.ظ
We're a gaggle of volunteers and starting a new scheme in our community.
Your site provided us with valuable info to work
on. You have performed a formidable process and our whole group
will likely be grateful to you.
manicure
شنبه 9 اردیبهشت 1396 08:42 ب.ظ
Now I am ready to do my breakfast, once having my breakfast coming over again to read additional news.
BHW
پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396 07:20 ق.ظ
I will immediately clutch your rss as I can't in finding your
email subscription hyperlink or e-newsletter service.
Do you have any? Please permit me know so that I could
subscribe. Thanks.
BHW
پنجشنبه 7 اردیبهشت 1396 06:42 ق.ظ
I like the helpful information you supply on your articles.
I'll bookmark your blog and check again here regularly.
I am fairly certain I will be told lots of new
stuff proper here! Best of luck for the next!
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 01:13 ب.ظ
Hello just wanted to give you a quick heads up. The text
in your article seem to be running off the screen in Safari.
I'm not sure if this is a formatting issue or something to do with internet browser
compatibility but I figured I'd post to let you know. The design and
style look great though! Hope you get the issue fixed soon. Cheers
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر