تبلیغات
ولایت مدار - روش معاشرت با مردم از نظر حضرت علی (ع)
سه شنبه 27 فروردین 1392  10:24 ق.ظ

قبل از پرداختن به پاسخ اصلی لازم است به این نکته اشاره شود که: اسلام دین صفا و صمیمیت، برادری و محبت و سازندگی است. آموزههایش صلح، سلامت فردی و اجتماعی، امنیت، نشاط و عدالت را به نمایش میگذارد و آداب اجتماعیاش کرامت انسانها و محبت و اخلاص را. امیرمومنان علی -علیه السلام- با استفاده از همین آموزههای رهایی بخش و سازندة الهی آداب معاشرت با مردم را در رفتار و کلمات ارزشمند خود بیان نموده است. گرچه نمیتوان همه اصول و روشهای معاشرت از نظر آن حضرت را در این نوشتار بیان کرد اما محوریترین روشها و آداب معاشرت با مردم از نظر حضرت علی -علیه السلام- عبارتند از:

1ـ رابطه دوستانه و حاکی از صمیمیتیکی از مسائل مهم در زندگی برقراری پیوند دوستی و صمیمیت با دیگران است. در اسلام روابط اجتماعی برپایة دوستی بنا شده است لذا حضرت علی -علیه السلام- سفارش نموده است که: دوستان خود را زیاد یاد کنیدکه آنان در دنیا یار و یاور شما و در آخرت شفاعت خواه شما هستند.(1) و یا در جای دیگر خطاب به مالک اشتر میفرماید: قلب خویش را از مهر مردم و دوستی و لطف آنان سرشار کن: هرگز مبادا که درندة خون آشام باشی که خوردن مردم را غنیمت بشماری، چرا که مردم دو گروهاند: یا برادران دینی توی‌اند یا در آفرینش همانند توی‌اند.(2) از این دو روایت و دها روایت دیگر از علی -علیه السلام- و نیز سیرة عملی آن حضرت استفاده میشود که اصل نخست در معاشرت با مردم دوستی و اظهار علاقه به دیگران است. امامان معصوم -علیهم السلام- برای استحکام بخشیدن به روابط اجتماعی و مردم دوستی دستور دادهاند نسبت به دیگران اظهار محبت کنیم و از علاقة باطنی که به آنان داریم پرده برداریم. امام صادق -علیه السلام- میفرماید: آنگاه که به یکی از برادران دینی علاقمند شدی، علاقه و دوستیات را به او بیان کن.(3) مردم دوستی از نظر اسلام یکی از جلوههای خدا دوستی است. یکی از نتایج طبیعی مردم دوستی این است که دیگران نیز انسان را دوست میدارند.

2ـ خوشرفتاری و حُسن معاشرتخوش اخلاقی و برخورد شایسته یکی دیگر از اصول معاشرت با دیگران است که معصومان -علیهم السلام- و از جمله علی -علیه السلام- از آن به حُسن خلق تعبیر کردهاند. و در برخورد با دیگران رعایت آن را سفارش نمودهاند. در روایتی از آن حضرت آمده است: هیچ آسایش و لذتی گواراتر از حُسن خلق نیست.(4) از نظر مولا خوش رفتاری و حسن معاشرت با دیگران، بهترین نعمت(5) راه سالم ماندن در دنیا،(6) نشانة فروتنی،(7) وسیله عزت و سرافرازی(8) و راه نفوذ در دلها(9) است، آنچه بیان شد، برخی آثار و فواید حسن خلق بود که در کلمات ارزشمند حضرت علی -علیه السلام- به آن اشاره شده است، اما نکتهای که لازم است یادآوری شود اینکه حُسن خلق چیست؟ در صورتی میتوانیم در رفتار و برخوردهای خود با دیگران با حسن خلق رفتار کنیم که اول معنا و نشانههای حسن خلق را خوب بشناسیم، روایت شده است که شخصی از امام صادق -علیه السلام- در مورد نشانههای حسن خلق پرسید، امام برای خوش اخلاقی سه نشانه ذکر فرمودند: حسن خلق آن است که با مردم با فروتنی برخورد کنی، سخنت پاکیزه باشد و با برادر دینی خود با گشاده رویی ملاقات کنی(10) خداوند نیز در قرآن میفرماید: با مردم با سخن خوش سخن بگویید.(11) ظاهر آیه دلالت دارد که مسلمانان باید با همة انسانها اعم از کافر و مسلمان با عفّت و کلام به نیکی سخن بگویند. بعضی گفتهاند آیاتی که بر واجب بودن ناسزا بر کفار و جنگ با آنان دلالت میکنند این آیه را نسخ کرده با تخصیص زده است.(12)

3ـ صدق و راستییکی دیگر از روشهای معاشرت با مردم از نظر حضرت علی -علیه السلام- رعایت صداقت و راستی است. در این خصوص حضرت علی -علیه السلام- میفرمایند: صداقت و راستی محکمترین پایة ایمان است.(13) همچنان در جای دیگر فرموده است: راستترین سخن آن است که زبان حال به آن گویا باشد.(14) یعنی باید در منش و رفتار و نحوة برخورد و معاشرت صداقت خویش را نشان دهیم. روابط انسان با دیگران اگر مبتنی بر صداقت و راستی نباشد قهراً رابطة ثمربخش و مفید و پایدار نخواهد بود.

4ـ وفاداریوفاداری یکی دیگر از اصول نظام معاشرتی اسلام است که حضرت علی -علیه السلام- دربارة آن میفرمایند: چه زشت است بریدن بعد از پیوستن و بیوفایی بعد از پیوند برادری و دشمنی بعد از دوستی.(15) و همچنان در کلمات گهربار آن حضرت آمده است که: وفای به عهد از نشانههای افراد متدین است.(16)

5ـ ادب و رعایت احترام به دیگراناحترام به شئون مردم و حفظ حریم و شخصیت دیگران نیز یکی دیگر از اصول معاشرتی اسلام است که در این خصوص روایات زیادی از حضرت علی -علیه السلام- رسیده است و در این جا به برخی از آنها اشاره میکنیم.
حضرت جایگاه «ادب» را بالاتر از جایگاه «عقل» دانسته است و میفرماید: هر چیزی محتاج عقل است و عقل محتاج ادب.(17) همچنان میفرماید: ادب بهترین خصلت است.(18) اما اینکه حقیقت ادب چیست و چگونه میتوان ادب را رعایت کرد، حضرت فرموده است: برترین ادب آن است که انسان از حدود خود خارج نشود و از قدر و شأن خویش تجاوز نکند.(19) یعنی هم در برابر خدا و هم در برابر دیگران خود را برتر از آنچه هست جلوه ندهد بلکه تواضع و فروتنی و اخلاص را در معاشرت با دیگران به نمایش بگذارد.

6ـ رعایت انصافیکی دیگر از اصول اخلاقی که در معاشرت با مردم باید رعایت شود، انصاف است. انصاف در روابط اجتماعی به معنای نصف کردن سود و زیان را میان خود و دیگران میباشد. انصاف از روح گذشت و احترام دیگران ناشی میشود و شخص منصف کسی است که برای دیگران حقوق عادلانه قایل باشد. حضرت علی -علیه السلام- دربارة انصاف فرمود: هر کس با مردم به انصاف رفتار کند، خداوند به عزتش بیفزاید.(20) حضرت علی -علیه السلام- در فرمانش به مالک اشتر نوشت: نسبت به خدا و بندگانش انصاف را از دست مده و نسبت به اطرافیان و خانواده و زیردستان انصاف داشته باش، که اگر انصاف را پیشة خود نسازی ستم کردهای و کسی که به بندگان خدا ستم کند، خدا دشمن او است.(21) از این روایت، اهمیت انصاف در روابط بین فردی، به خوبی روشن میشود. انسان نسبت به اطرافیان و هم نسبت به زیردستان باید انصاف را رعایت کند.

7ـ عفو و گذشتروح گذشت از تقصیر دیگران و نادیده گرفتن خطاهای آنان، یکی دیگر از مکارم اخلاق و آداب معاشرت است. امیر مؤمنان در این خصوص میفرمایند: عفو و گذشت به هنگام قدرت، روش فرستادگان الهی و اهل تقوا است.(22) و عفو و گذشت حضرت علی -علیه السلام- در جنگ احزاب نسبت به عمروبن عبدود، معروف و ضرب المثل روزگار است.ما در جامعهای زندگی میکنیم که افراد آن درکهای متفاوت، اخلاق گوناگون، طبعها و مزاجهای متباین از همدیگر دارند، بنابراین چگونه میتوان در میان چنین انسانهایی بدون بدون صبر و روحیة گذشت زندگی کرد؟ کدام یک از ما عیبی نداریم و کدام یک از ما دوست نداریم عیب ما مورد گذشت قرار گیرد؟ کدام یک از ما دوست نداریم خدا او را ببخشد؟ پس باید مردم را ببخشیم، تا خدا ما را ببخشد. خداوند در قرآن میفرماید: باید بخشش کنید و لغرشهای دیگران را نادیده بگیرید آیا دوست نمیدارید خداوند شما را ببخشد؟(23)
آنچه بیان گردید، اصول معاشرت با مردم از نظر علی -علیه السلام- بود که در واقع برگرفته از اصول اخلاقی اسلام و آموزههای تربیت دینی است. در کلمات همة معصومین -علیهم السلام- اصول یاد شده مورد تأکید واقع شده است، روشهای دیگری نیز در این زمینه وجود دارد که این مختصر را مجال ذکر آنها نیست.

 


پاورقی:

1. شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه.
2. نهج البلاغه، نامة 53.
3. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول الکافی، ج 2، ص 644.
4. آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، ص 255، ح 5379.
5. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج 71، ص 345.
6. همان، ج 77، ص 209.
7. همان، ج 69، ص 404.
8. همان، ج 77، ص 268.
9. آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، ص 255.
10. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج 68، ص 398.
11. بقره:83.
12. فخر رازی، تفسیر کبیر، ج 3، ص 168.
13. غرر الحکم و درر الکلم، همان.
14. همان.
15. مجلسی، بحار الانوار، ج 7، ص 210.
16. قمی، عباس، سفینه البحار، ج 2، ص 675.
17. محمدی ریشهری، محمد، میزان الحکمه، ج 1، ص 69.
18. همان، ص 66.
19. همان، ص 73..
20. اصول کافی، ج 1، ص 87، ح 42.
21. نهج البلاغه صبحی صالحی، نامه 53.
22. سفینه البحار، ج 2، ص 207.
23. نور:22.


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
Cialis generic
جمعه 16 آذر 1397 01:51 ق.ظ

Cheers. Lots of information.

buy cialis online cheapest cialis 05 cialis en mexico precio cialis generico milano cialis patent expiration cialis manufacturer coupon how much does a cialis cost buying cialis in colombia how to purchase cialis on line cialis generic tadalafil buy
buy cialis delhi
پنجشنبه 15 آذر 1397 06:26 ق.ظ

Good information. Thanks a lot!
order cialis from india cialis generique we recommend cialis info cialis alternative cialis prezzo di mercato generic cialis pill online buy original cialis acheter du cialis a geneve low dose cialis blood pressure buy online cialis 5mg
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:59 ق.ظ

You reported it exceptionally well.
wow cialis tadalafil 100mg discount cialis cialis billig prix cialis once a da where to buy cialis in ontario side effects of cialis venta de cialis canada buy cialis online buy cialis online legal calis
buy tadalafil pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:32 ق.ظ

Truly quite a lot of wonderful facts!
cialis rezeptfrei sterreich cialis sicuro in linea generic cialis pill online cialis 5mg prix cialis rezeptfrei sterreich cialis prezzo al pubblico cialis para que sirve price cialis best brand cialis generic bulk cialis
Cialis prices
سه شنبه 13 آذر 1397 01:33 ب.ظ

Wow all kinds of fantastic advice.
cialis generico in farmacia we like it safe cheap cialis cialis tablets for sale achat cialis en suisse when can i take another cialis acheter du cialis a geneve dose size of cialis are there generic cialis purchase once a day cialis how do cialis pills work
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 02:06 ق.ظ

Nicely put, Thank you.
comprar cialis 10 espa241a cialis 20 mg best price cialis daily reviews cialis cost can i take cialis and ecstasy how to purchase cialis on line online prescriptions cialis cialis therapie cialis lilly tadalafi cialis tablets
buy cialis online best price
دوشنبه 12 آذر 1397 01:03 ب.ظ

Seriously all kinds of valuable material.
cialis online click here to buy cialis cialis baratos compran uk tadalafilo cialis 200 dollar savings card cialis canada on line cialis kaufen wo acheter du cialis a geneve dose size of cialis generic cialis in vietnam
Generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 01:47 ق.ظ

Whoa tons of valuable knowledge!
cialis bula cialis professional yohimbe cialis 5 mg scheda tecnica free cialis cialis great britain buy brand cialis cheap cialis dosage amounts cialis 100mg suppliers cialis prezzo in linea basso cialis generic
buy generic cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 12:43 ب.ظ

Amazing stuff. Thanks a lot!
order generic cialis online generic cialis soft gels cialis uk next day buying brand cialis online cialis side effects dangers look here cialis cheap canada rezeptfrei cialis apotheke canadian cialis cialis para que sirve cialis 30 day sample
Buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 01:35 ق.ظ

Excellent information. Thanks!
achat cialis en europe we recommend cialis best buy only best offers 100mg cialis pastillas cialis y alcoho discount cialis cialis prices cialis without a doctor's prescription we recommend cialis info usa cialis online trusted tabled cialis softabs
Cialis generic
شنبه 10 آذر 1397 12:39 ب.ظ

Appreciate it! An abundance of facts.

acquistare cialis internet cialis daily cialis 5 mg scheda tecnica best generic drugs cialis cialis baratos compran uk cialis 10 doctissimo wow cialis tadalafil 100mg safe site to buy cialis online cheap cialis generic cialis 20mg uk
buy cheap cialis coupon
شنبه 10 آذر 1397 01:08 ق.ظ

You said it perfectly..
cialis daily dose generic safe dosage for cialis cialis dosage recommendations cialis australian price cialis 20 mg cost cialis generic tadalafil buy buy cialis online legal the best site cialis tablets cialis generico milano cialis sale online
buy cialis no rx
جمعه 9 آذر 1397 01:47 ب.ظ

You revealed that terrifically.
cialis without a doctor's prescription cialis price thailand cialis generico online cialis in sconto cialis generika in deutschland kaufen cialis 30 day sample achat cialis en suisse tadalafil 5mg only best offers 100mg cialis cialis 20 mg best price
Cialis online
جمعه 9 آذر 1397 02:02 ق.ظ

You actually expressed this exceptionally well!
cialis 5 mg scheda tecnica cialis great britain cialis for bph acquistare cialis internet online cialis no prescription cialis cheap weblink price cialis how much does a cialis cost cialis 20 mg cut in half cialis online
Cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:42 ب.ظ

With thanks! A lot of forum posts!

cialis dosage buy brand cialis cheap cialis purchasing how to purchase cialis on line cialis dose 30mg look here cialis cheap canada tadalafil 20mg cialis per paypa cialis 5 mg para diabeticos buy cialis online nz
Cialis canada
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:28 ق.ظ

Nicely put. Kudos.
cialis 20 mg side effects of cialis cialis tablets australia costo in farmacia cialis generic low dose cialis cialis farmacias guadalajara cialis billig viagra cialis levitra click here take cialis prezzo cialis a buon mercato
Cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:00 ب.ظ

You explained that very well!
cialis kaufen bankberweisung buy cialis online nz does cialis cause gout best generic drugs cialis cialis price thailand cialis herbs cialis 5mg prix cialis super acti tadalafil 5mg low dose cialis blood pressure
buy cialis no rx
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:03 ق.ظ

You've made the point.
cialis tadalafil click now buy cialis brand cialis diario compra cialis 20mg preis cf cialis generika enter site 20 mg cialis cost click now cialis from canada cialis generico lilly cialis for sale in europa cialis 30 day trial coupon
levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 10:09 ق.ظ

You reported that adequately.
generic levitra buy levitra online levitra without a doctor prescription levitra 20 mg levitra 20 mg levitra 10 mg prezzo vardenafil buy generic levitra levitra 20 mg buy levitra 10mg
Cialis generic
سه شنبه 10 مهر 1397 06:27 ق.ظ

You revealed it perfectly!
pastillas cialis y alcoho cialis free trial cialis reviews american pharmacy cialis ou acheter du cialis pas cher cialis generico in farmacia cialis dosage cialis professional yohimbe we use it cialis online store generic cialis at walmart
Cialis online
یکشنبه 8 مهر 1397 03:53 ق.ظ

You expressed it superbly!
cialis patentablauf in deutschland tadalafilo buy name brand cialis on line cialis without a doctor's prescription cialis cuantos mg hay where do you buy cialis cialis canada on line cialis generic cialis 5mg order generic cialis online
online canadian pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 05:44 ب.ظ

You've made your point.
drugs for sale online online pharmacies in usa pharmacy canada drugs for sale canadian pharmaceuticals for usa sales trusted pharmacy canada scam trust pharmacy canadian canadian pharmacies that ship to us northwest pharmacies mail order trusted pharmacy canada scam
http://viagraky.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 07:18 ب.ظ

Nicely expressed genuinely! !
achat cialis en europe tadalafil 5mg cialis without a doctor's prescription cialis wir preise cialis 200 dollar savings card get cheap cialis cialis ahumada the best site cialis tablets acquisto online cialis cialis 5 mg scheda tecnica
viagraessale.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:11 ب.ظ

Cheers! A lot of content.

buy brand cialis cheap tadalafil 20 mg import cialis deutschland cialis online cialis generisches kanada low dose cialis blood pressure cialis kaufen wo generic cialis in vietnam viagra or cialis buy cialis online
buy Soundcloud reposts
سه شنبه 20 شهریور 1397 08:51 ب.ظ
I was suggested this website through my cousin. I am no longer sure whether this
post is written through him as nobody else recognise
such detailed about my problem. You are incredible!
Thanks!
viagravonline.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 04:47 ق.ظ

You've made your stand extremely nicely!.
compare prices cialis uk cialis kaufen we choice cialis pfizer india pastillas cialis y alcoho precios de cialis generico how do cialis pills work cialis 20 mg effectiveness cialis generika in deutschland kaufen precios cialis peru canadian discount cialis
drugs for sale in canada
سه شنبه 13 شهریور 1397 08:29 ب.ظ

Effectively expressed certainly. .
viagra canadiense canadian pharmacy uk delivery canadian pharmacy meds canadian pharmacies stendra trust pharmacy of canada pharmacy near me pharmacy canada online prescriptions canada pharmacies account is trust pharmacy in canada legitimate trust pharmacy of canada
viabiovit.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:33 ق.ظ

Whoa quite a lot of good info.
viagra pharmacy buy generic sildenafil buy sildenafil citrate online buy viagra no prescription online get prescription for viagra buy viagra in malaysia buy viagra without a prescription online viagra how to buy viagra online doctor order viagra without prescription
Cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:48 ب.ظ

Very good advice. Many thanks!
cialis para que sirve cialis dosage amounts cialis vs viagra cialis 200 dollar savings card interactions for cialis brand cialis generic dose size of cialis cuanto cuesta cialis yaho cialis 20mg preis cf cialis australian price
http://buycialisonla.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 02:26 ق.ظ

Kudos! I appreciate it!
click here cialis daily uk we use it cialis online store buy cialis uk no prescription cialis australia org generic cialis pro ou trouver cialis sur le net cialis wir preise american pharmacy cialis comprar cialis 10 espa241a only now cialis for sale in us
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30